先发制人

Phát âm: xiān fā zhì rén Nghĩa đen: Hành động trước để kiểm soát người khác

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Câu thành ngữ 先发制人 (xiān fā zhì rén) có nguồn gốc từ bối cảnh lịch sử của triều đại Tần muộn, được ghi chép trong 'Biên niên sử của các nhà sử học' (史记) của Tư Mã Thiên. Vào năm 209 trước Công nguyên, trong cuộc nổi dậy chống lại triều đại Tần, Tướng Xiang Liang và cháu trai Xiang Yu đang lên kế hoạch cho bước đi tiếp theo của họ. Xiang Liang đã khuyên rằng bằng cách nắm bắt sáng kiến (先发, xiān fā), họ có thể kiểm soát (制, zhì) đối thủ của mình (人, rén). Sự hiểu biết chiến lược này đã dẫn họ hành động quyết đoán, cuối cùng góp phần vào thành công tạm thời của họ chống lại lực lượng Tần. Câu thành ngữ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nắm bắt sáng kiến để kiểm soát một tình huống. Trong cách sử dụng hiện đại, nó được áp dụng trong nhiều bối cảnh như kinh doanh, chính trị và quyết định cá nhân, nơi hành động trước có thể mang lại lợi thế chiến lược.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Trong các cuộc đàm phán, việc nắm bắt sáng kiến để thiết lập các điều khoản là rất quan trọng."

Tiếng Trung: 在谈判中，先发制人是至关重要的。