后发制人

Phát âm: hòu fā zhì rén Nghĩa đen: Hành động sau để kiểm soát người khác

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Câu thành ngữ 后发制人 (hòu fā zhì rén) có nguồn gốc từ văn bản thời Chiến Quốc 《荀子·议兵》, được cho là của triết gia Xunzi và các học trò của ông. Câu này có nghĩa là 'hành động sau để kiểm soát người khác' và có nguồn gốc từ chiến lược quân sự. Bối cảnh lịch sử liên quan đến câu chuyện của thời Xuân Thu, nơi hoàng tử lưu vong Chong'er của nước Tấn, sau này được biết đến là Công tôn Văn của Tấn (晋文公), đã trở lại quyền lực với sự kiên nhẫn chiến lược. Trong một cuộc xung đột với nước Sở, ông ban đầu đã rút lui để tránh đối đầu trực tiếp, cho phép kẻ thù trở nên tự mãn. Sự rút lui chiến lược này (后, sau) đã cho phép ông phát động một cuộc phản công quyết định (制, kiểm soát; 人, người khác) khi điều kiện thuận lợi. Trong cách sử dụng hiện đại, câu thành ngữ này mô tả một cách tiếp cận chiến lược mà một người chờ đợi thời điểm thích hợp để hành động, đảm bảo lợi thế chiến thuật.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Sau khi đối mặt với chỉ trích, cô đã điều chỉnh chiến lược của mình và xoay chuyển tình thế."

Tiếng Trung: 在遭遇批评后，她后发制人，调整了策略。