管窥蠡测(管窺蠡測)

Phát âm: guǎn kuī lí cè Nghĩa đen: Biện pháp của ống xem ống

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Thành ngữ mang ý nghĩa khiêm tốn này so sánh sự hiểu biết hạn hẹp với việc nhìn (窺) qua một cái ống (管) và đo (測) biển bằng một chiếc gáo bầu (蠡), có nguồn gốc từ triết học hoài nghi thời nhà Hán. Nó lần đầu xuất hiện trong các văn bản thảo luận về những giới hạn của tri thức con người khi đối diện với các hiện tượng tự nhiên rộng lớn. Những công cụ cụ thể được nhắc đến là những vật dụng thường ngày, nhấn mạnh cách nhận thức thông thường của con người không thể nắm bắt được thực tại tối hậu. Vào thời nhà Tống, các học giả Tân Nho giáo đã sử dụng nó để khuyến khích sự khiêm tốn trong học vấn khi nghiên cứu các văn bản cổ điển. Khác với việc chỉ đơn thuần thừa nhận sự thiếu hiểu biết, thành ngữ này công nhận những nỗ lực tìm hiểu đồng thời nhận ra những giới hạn vốn có của chúng. Trong cách sử dụng hiện đại, nó thường được đặt ở đầu các công trình học thuật để thừa nhận những hạn chế về mặt phương pháp luận, hoặc xuất hiện trong các ngữ cảnh khoa học khi thảo luận về tính tạm thời của tri thức.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Nghiên cứu hạn chế chỉ cung cấp một quan điểm hẹp về hiện tượng xã hội phức tạp"

Tiếng Trung: 这项有限的研究仅提供了对这一复杂社会现象的片面看法