身不由己

Phát âm: shēn bù yóu jǐ Nghĩa đen: Cơ thể không tự kiểm soát

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Thành ngữ này miêu tả những tình huống mà thân (身) không (不) do (由) mình (己) làm chủ, bắt nguồn từ những cuộc thảo luận thời nhà Hán về nghĩa vụ xã hội. Nó lần đầu xuất hiện trong các văn bản khảo sát về việc các cá nhân đôi khi phải hành động trái với ý muốn cá nhân do nghĩa vụ, địa vị hoặc hoàn cảnh. Trong thời nhà Đường, các sử gia đã sử dụng nó để giải thích hành động của các quan lại dưới áp lực của triều đình. Việc nhấn mạnh cụ thể vào "thân" (身) – cơ thể vật lý – đã làm nổi bật việc các thế lực bên ngoài có thể kiểm soát ngay cả những cử động cơ thể của một người. Cách dùng hiện đại miêu tả những tình huống mà áp lực hoặc nghĩa vụ bên ngoài buộc phải hành động trái với sở thích cá nhân, đặc biệt là trong các môi trường chuyên nghiệp nơi mà yêu cầu của tổ chức ghi đè lên sự phán đoán cá nhân.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Giám đốc điều hành đã phải thực hiện các chính sách mà cá nhân cô không đồng ý"

Tiếng Trung: 这位高管不得不实施她个人不同意的政策