言不由衷

Phát âm: yán bù yóu zhōng Nghĩa đen: Lời nói không phải từ trái tim

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Thành ngữ này, lần đầu xuất hiện trong các ghi chép triều đình nhà Hán, miêu tả lời nói (言) không xuất phát (不 由) từ tận đáy lòng (衷). Nó trở nên đặc biệt quan trọng vào thời nhà Đường, khi những âm mưu chốn cung đình khiến việc phân biệt lời nói chân thành với lời nói không chân thành trở thành yếu tố sống còn. Các tài liệu lịch sử ghi nhận các vị quan đã dùng thành ngữ này để cảnh báo hoàng đế về những lời tấu trình nịnh bợ nhưng sai sự thật. Khái niệm này trở thành trọng tâm trong các cuộc thảo luận của Nho giáo về phẩm chất đạo đức, nơi sự nhất quán giữa lời nói và cảm xúc nội tâm được coi là thiết yếu cho đức hạnh. Cách dùng hiện đại thường miêu tả những lời xã giao ngoại giao hoặc truyền thông doanh nghiệp, nơi các phát ngôn công khai có thể không phản ánh suy nghĩ cá nhân.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Lời khen của anh ấy cảm thấy trống rỗng vì nó không phù hợp với hành động của anh ấy"

Tiếng Trung: 他的赞美感觉空洞，因为与他的行动不符