城门失火(城門失火)

Phát âm: chéng mén shī huǒ Nghĩa đen: Cổng thành phố bắt lửa

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Thành ngữ này có nguồn gốc từ một câu nói dài hơn trong đó cổng thành (城门) bị cháy (失火), nhưng tai họa lại lan đến làm hại cá trong hào (殃及池鱼). Nó bắt nguồn từ những cảnh báo về quản trị dưới thời nhà Hán về việc những rắc rối ở trung tâm quyền lực ảnh hưởng đến cả những đối tượng ở xa, không hề liên quan. Hình ảnh này được lấy từ các thảm họa đô thị thực tế nơi cổng thành – những cấu trúc phòng thủ then chốt – có thể khiến lửa lan rộng khi cháy. Vào thời nhà Đường, các biên niên sử đã dùng nó để mô tả cách những vụ bê bối triều đình làm tổn hại đến các vấn đề ở địa phương. Cách dùng hiện đại mô tả thiệt hại gián tiếp từ những vấn đề lớn, đặc biệt là trong các tình huống mà khó khăn của các thực thể quyền lực gây hại cho những người vô tội xung quanh, như các vụ bê bối doanh nghiệp ảnh hưởng đến nhân viên cấp dưới hay xung đột chính trị gây hại cho dân thường.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Vụ bê bối nhỏ của Bộ trưởng đã làm hại các thành viên của Bộ vô tội"

Tiếng Trung: 部长的小丑闻损害了无辜的部门成员