明哲保身

Phát âm: míng zhé bǎo shēn Nghĩa đen: Người khôn ngoan bảo vệ bản thân

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Thành ngữ mang tính thực dụng này hàm ý rằng người minh triết (明哲) tự bảo thân (保身), xuất hiện trong thời kỳ loạn lạc sau sự sụp đổ của nhà Hán. Sử sách ghi lại rằng nó lần đầu tiên được dùng để miêu tả các quan lại rút lui khỏi tình huống chính trị nguy hiểm để bảo toàn tính mạng. Khái niệm này trở nên nổi bật trong thời Ngụy-Tấn, một giai đoạn chuyển giao triều đại đầy hỗn loạn, khi các học thuyết về ẩn dật chính nghĩa phát triển mạnh. Không giống như những từ chỉ sự hèn nhát đơn thuần, nó mang hàm ý tinh tế về thời điểm và sự sáng suốt. Ngày nay, cách dùng này miêu tả việc tự bảo toàn một cách chiến lược trong các tình huống bất ổn, mặc dù nó thường mang một chút mơ hồ về mặt đạo đức – công nhận sự khôn ngoan của việc tự bảo vệ bản thân nhưng đồng thời đặt câu hỏi về khả năng bỏ rơi những trách nhiệm lớn hơn.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Giám đốc điều hành lặng lẽ từ chức trước khi vụ bê bối của công ty được công khai"

Tiếng Trung: 在公司丑闻公开之前，这位高管悄悄辞职了