逆水行舟

Phát âm: nì shuǐ xíng zhōu Nghĩa đen: Thuyền di chuyển chống lại hiện tại

Nguồn gốc & Cách sử dụng

Thành ngữ này mô tả một chiếc thuyền (舟) đi (行) ngược (逆) dòng nước (水), ban đầu xuất hiện trong các văn bản thời nhà Đường bàn về sự kiên trì trong những nỗ lực khó khăn. Phép ẩn dụ này bắt nguồn từ kinh nghiệm của những người lái đò trên sông, họ hiểu rằng dừng lại đồng nghĩa với việc bị trôi ngược lại. Đến thời nhà Tống, thành ngữ này đặc biệt trở nên quan trọng trong môi trường giáo dục, nơi các học giả dùng nó để khuyến khích nỗ lực bền bỉ trong học tập. Hình ảnh này mạnh mẽ gợi lên rằng việc giữ vững vị thế chống lại các thế lực đối lập đòi hỏi nỗ lực không ngừng. Trong cách dùng hiện đại, nó nhấn mạnh rằng tiến bộ chống lại bất kỳ lực cản nào – dù là trong phát triển cá nhân, cạnh tranh kinh doanh, hay cải cách xã hội – đều đòi hỏi nỗ lực liên tục để tránh thụt lùi.

Ví dụ

Tiếng Anh: "Trong ngành công nghiệp cạnh tranh này, bạn phải tiếp tục cải thiện hoặc tụt lại phía sau"

Tiếng Trung: 在这个竞争激烈的行业，你必须不断进步，否则就会落后