山行
Shān Xíng
Đi Dạo Núi
杜牧 (Du Mu) · Tang Dynasty · 803–852
Văn bản gốc
远上寒山石径斜，
yuǎn shàng hán shān shí jìng xié,
白云生处有人家。
bái yún shēng chù yǒu rén jiā.
停车坐爱枫林晚，
tíng chē zuò ài fēng lín wǎn,
霜叶红于二月花。
shuāng yè hóng yú èr yuè huā.
Translation (Vietnamese)
Xa trên ngọn núi lạnh, con đường đá uốn khúc; nơi những đám mây trắng bay lên, có những ngôi nhà. Tôi dừng xe, mê hoặc bởi rừng phong lúc hoàng hôn — những chiếc lá chạm sương đỏ hơn hoa tháng Hai.
Bối cảnh lịch sử
Được viết trong một chuyến đi thu, bài thơ này nắm bắt hành trình của Du Mu lên con đường núi. Du Mu, được biết đến với tên gọi "Tiểu Du" (小杜) để phân biệt với Du Fu ("Cổ Du"), đã được ca ngợi vì những bài thơ tứ tuyệt thanh lịch và sống động của mình. Bài thơ này đã trở thành bài thơ Trung Quốc tiêu biểu về cảnh sắc mùa thu.
Phân tích văn học
Chỉ trong bốn dòng, Du Mu tạo ra một hành trình hoàn chỉnh: con đường uốn khúc, những ngôi nhà xa xôi trong mây, sự dừng lại đột ngột, và sự tiết lộ tuyệt đẹp. Dòng cuối là nét thiên tài của bài thơ — so sánh những chiếc lá phong đỏ của mùa thu với hoa mùa xuân, đảo ngược truyền thống thơ ca Trung Quốc thường than khóc mùa thu và ca ngợi mùa xuân. Từ "坐" (zuò, "bởi vì") thay vì nghĩa đồng âm của nó là "ngồi" cho thấy nhà thơ bị buộc phải dừng lại, không phải chọn nghỉ ngơi.
Hình thức
Seven-character Quatrain (七言绝句)
Chủ đề
Seasons & Time