登高
dēng gāo
Leo Cao
杜甫 (Du Fu) · Tang Dynasty · 712–770
Văn bản gốc
风急天高猿啸哀，
fēng jí tiān gāo yuán xiào āi,
渚清沙白鸟飞回。
zhǔ qīng shā bái niǎo fēi huí.
无边落木萧萧下，
wú biān luò mù xiāo xiāo xià,
不尽长江滚滚来。
bú jìn cháng jiāng gǔn gǔn lái.
万里悲秋常作客，
wàn lǐ bēi qiū cháng zuò kè,
百年多病独登台。
bǎi nián duō bìng dú dēng tái.
艰难苦恨繁霜鬓，
jiān nán kǔ hèn fán shuāng bìn,
潦倒新停浊酒杯。
liáo dǎo xīn tíng zhuó jiǔ bēi.
Translation (Vietnamese)
Gió mạnh, bầu trời cao, khỉ kêu than trong nỗi buồn; đảo nhỏ rõ ràng, cát trắng, chim bay vòng lại. Những chiếc lá rơi vô tận xào xạc xuống; dòng Dương Tử vô tận cuộn trôi. Mười ngàn dặm xa nhà, mãi mãi là khách trong mùa thu buồn; trăm năm bệnh tật, tôi leo lên sân thượng một mình. Khó khăn và nỗi tiếc nuối đã làm bạc tóc tôi; mệt mỏi, tôi vừa mới từ bỏ chén rượu mờ đục của mình.
Bối cảnh lịch sử
Viết vào năm 767 sau Công Nguyên ở Kuizhou (Chongqing hiện đại) trong những năm cuối đời của Đỗ Phủ. Nhà thơ đã già, ốm yếu, nghèo khổ và xa nhà. Truyền thống Lễ hội Cửu Nguyệt yêu cầu leo cao và uống rượu, nhưng Đỗ Phủ quá ốm để uống. Bài thơ này được coi là bài thơ luật tuyệt vời nhất từng được viết bằng tiếng Trung.
Phân tích văn học
Mỗi cặp câu được chế tác một cách tài tình. Hai dòng mở đầu trình bày sáu hình ảnh liên tiếp (gió, trời, khỉ, đảo, cát, chim) tạo ra một trải nghiệm cảm giác áp đảo. Hai dòng ba và bốn đạt được một trong những hiệu ứng toàn cảnh vĩ đại của thơ ca: những chiếc lá vô tận rơi và dòng sông vô tận chảy — cả hai hình ảnh của những điều vượt ra ngoài sự kiểm soát của con người. Sự chuyển hướng về cá nhân trong hai dòng năm và sáu là tàn khốc: một đời lang thang và bệnh tật, leo lên một mình. Cặp câu cuối cùng với sự tỉnh táo bị ép buộc (ngay cả rượu cũng bị từ chối) khiến nỗi buồn của bài thơ trở nên tuyệt đối.
Hình thức
Seven-character Regulated Verse (七言律诗)
Chủ đề
Life & Philosophy