望庐山瀑布
wàng lú shān pù bù
Pagtanaw sa Talon sa Bundok Lu
李白 (Li Bai) · Tang Dynasty · 701–762
Orihinal na Teksto
日照香炉生紫烟，
rì zhào xiāng lú shēng zǐ yān,
遥看瀑布挂前川。
yáo kàn pù bù guà qián chuān.
飞流直下三千尺，
fēi liú zhí xià sān qiān chǐ,
疑是银河落九天。
yí shì yín hé luò jiǔ tiān.
Translation (Tagalog)
Ang sikat ng araw sa Tuktok ng Pangbango ay nagdudulot ng lila na ulap; mula sa malayo, nakikita ko ang talon na nakabitin sa ilog. Ang agos nito ay bumabagsak nang diretso ng tatlong libong talampakan — parang ang Milky Way ay nahuhulog mula sa ikasiyam na langit.
Kasaysayan
Isinulat ni Li Bai ang tula na ito habang bumibisita sa Bundok Lu (庐山) sa lalawigan ng Jiangxi, isa sa mga pinakasikat na bundok sa Tsina. Ang "Tuktok ng Pangbango" (香炉峰) ay isang tuktok na ang ulap, kapag naaaninag ng sikat ng araw, ay kahawig ng usok ng insenso. Ang talon na inilarawan ay malamang na ang Kai先 Waterfall (开先瀑布), isa sa maraming talon sa Bundok Lu.
Pagsusuri ng Panitikan
Ipinapakita ng tula na ito ang katangian ni Li Bai sa paggamit ng labis na pahayag at kosmikong imahinasyon. Ang pag-unlad ay nagsisimula mula sa makatotohanang pagmamasid (sikat ng araw sa ulap) patungo sa lalong pantasyang paglalarawan — ang talon ay "nakabitin" na parang kurtina, bumabagsak ng "tatlong libong talampakan," at sa wakas ay nagiging ang Milky Way mismo na nahuhulog mula sa langit. Ang bilang na "siyam" sa kosmolohiyang Tsino ay kumakatawan sa pinakamataas, na ginagawang "ikasiyam na langit" ang pinakamataas na taas.
Bentuk
Seven-character Quatrain (七言绝句)
Tema
Nature & Landscape