李商隐
Li Shangyin
字义山
Tang Dynasty (唐代) · 813–858
Talambuhay
Si Li Shangyin (813–858) ay isang makatang mula sa huling Dinastiyang Tang na kilala sa kanyang mayamang allusive at emosyonal na kumplikadong tula. Ipinanganak sa isang bumababang pamilya ng mga gentry, ipinakita niya ang maagang pangako sa panitikan at pumasa sa imperial examination sa tulong ng isang patron. Gayunpaman, siya ay nahulog sa mga pulitikal na alitan — ang kanyang kasal sa anak na babae ng isang pulitikal na pangkat ay nagpalayo sa iba, na epektibong nagtapos sa kanyang mga pagkakataon para sa pag-unlad. Ginugol niya ang kanyang karera sa mga menor na posisyon sa lalawigan, nagdurusa mula sa pulitikal na pagkabigo at personal na kalungkutan, kasama na ang maagang pagkamatay ng kanyang asawa.
Estilo ng Tula
Ang tula ni Li Shangyin ay kilala sa mga siksik na layer ng kahulugan, mayamang imahen, at emosyonal na ambigwidad. Ang kanyang "Untitled Poems" (无题诗) ay kabilang sa mga pinaka-debatadong akda sa panitikang Tsino — ang mga iskolar ay nagtalakayan sa loob ng mga siglo kung ang mga ito ay naglalarawan ng romantikong pag-ibig, pulitikal na alegorya, o espiritwal na pagnanasa. Ang kanyang tula ay nailalarawan sa pamamagitan ng sensuous imagery (mga kandila, ulan, sutla, jade), masalimuot na allusions sa mitolohiya at kasaysayan, at isang melancholic na kagandahan na nagmumungkahi ng mga kahulugan na lampas sa abot. Itinulak niya ang wikang makata ng Tsino sa mga bagong antas ng kumplikado at sopistikasyon.
Pinakatanyag na mga Linya
君问归期未有期，巴山夜雨涨秋池
jūn wèn guī qī wèi yǒu qī, bā shān yè yǔ zhǎng qiū chí
You ask when I will return — there is no date set. The night rain on Mount Ba swells the autumn pools
— Night Rain — Letter to the North (夜雨寄北)
何当共剪西窗烛，却话巴山夜雨时
hé dāng gòng jiǎn xī chuāng zhú, què huà bā shān yè yǔ shí
When will we sit together trimming candles by the west window, and talk about this night of rain?
— Night Rain — Letter to the North (夜雨寄北)
Pamana at Impluwensya
Si Li Shangyin, kasama si Du Mu, ay kilala bilang "Little Li and Du" (小李杜), na umaecho sa "Great Li and Du" (Li Bai at Du Fu). Ang kanyang impluwensya sa tula ng pag-ibig ng Tsino ay malalim — ang kanyang imahen ng mga kandila, ulan, at mga naghiwalay na magkasintahan ay naging mga pangmatagalang konbensyon sa panitikan. Ang kanyang linya na "The spring silkworm's thread ends only when it dies" (春蚕到死丝方尽) ay nananatiling isa sa mga pinakasikat na pahayag ng debosyon sa Tsino. Ang mga modernong iskolar at mambabasa ay patuloy na nakakahanap ng mga bagong interpretasyon sa kanyang sinadyang ambigwidad na tula.