回乡偶书
huí xiāng ǒu shū
Về Nhà — Một Bài Thơ Ứng Khẩu
贺知章 (He Zhizhang) · Tang Dynasty · 659–744
Văn bản gốc
少小离家老大回，
shào xiǎo lí jiā lǎo dà huí,
乡音无改鬓毛衰。
xiāng yīn wú gǎi bìn máo shuāi.
儿童相见不相识，
ér tóng xiāng jiàn bù xiāng shí,
笑问客从何处来。
xiào wèn kè cóng hé chù lái.
Translation (Vietnamese)
Tôi rời nhà khi còn trẻ và trở về khi đã già — giọng địa phương của tôi không thay đổi, nhưng tóc ở đền thờ đã thưa. Những đứa trẻ trong làng thấy tôi nhưng không nhận ra; mỉm cười, chúng hỏi: "Khách, bạn đến từ đâu?"
Bối cảnh lịch sử
He Zhizhang đã viết bài thơ này khi trở về quê hương Yongxing (ở tỉnh Chiết Giang hiện đại) sau hơn 50 năm làm quan ở kinh đô Trường An. Ở tuổi 86, ông cuối cùng đã nghỉ hưu và trở về nhà, chỉ để phát hiện rằng không ai nhận ra ông. Sự hài hước chua chát của việc trở thành người lạ ở quê hương của chính mình đã vang vọng sâu sắc trong văn hóa Trung Quốc.
Phân tích văn học
Tác động cảm xúc của bài thơ đến từ khoảng cách giữa danh tính và sự nhận diện. Nhà thơ biết mình là ai — giọng nói của ông không thay đổi — nhưng thời gian đã biến ông thành người không thể nhận ra. Câu hỏi ngây thơ của những đứa trẻ thật tàn nhẫn chính vì nó vui vẻ: chúng thấy một vị khách thân thiện, không phải một người bản địa trở về. Bài thơ nắm bắt một trong những mỉa mai tàn nhẫn nhất của cuộc sống: bạn có thể trở về nhà, nhưng nhà có thể không còn nhận ra bạn nữa.
Hình thức
Seven-character Quatrain (七言绝句)
Chủ đề
Homesickness & Longing